«Αγώνας δρόμου» για ψήφιση πριν το Πάσχα – Όλες οι αλλαγές: Πώς βγαίνει Δήμαρχος με 42%, το οριστικό ξεκαθάρισμα για τα ρέματα και η υποχρεωτική αλλαγή στα οργανογράμματα των Δήμων.
Στην τελική ευθεία μπαίνει η μεγαλύτερη μεταρρύθμιση των τελευταίων ετών για την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του XanthiPost.gr, το νομοσχέδιο για τον Νέο Ενιαίο Κώδικα Αυτοδιοίκησης έφυγε από τα χέρια της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Εσωτερικών και βρίσκεται πλέον στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους (ΓΛΚ).
Η διαδικασία αυτή είναι κρίσιμη, καθώς στο ΓΛΚ γίνεται η κοστολόγηση των νέων αρμοδιοτήτων που μεταφέρονται ή οριστικοποιούνται σε Δήμους και Περιφέρειες. Στόχος της Κυβέρνησης είναι το νομοσχέδιο να έρθει προς ψήφιση στη Βουλή πριν το Πάσχα (Μάρτιος-Απρίλιος 2026), ώστε οι αλλαγές να ενσωματωθούν έγκαιρα στους προϋπολογισμούς του 2027 και να προετοιμαστεί το έδαφος για τις κάλπες του 2028.
Το XanthiPost.gr αποκαλύπτει τα 6 «SOS» που αλλάζουν τον χάρτη στην περιοχή μας και σε όλη τη χώρα, όπως προκύπτουν από τα έγγραφα της μεταρρύθμισης:
1. Η «Βόμβα» του Εκλογικού Νόμου: Τέλος ο Β’ Γύρος Η μεγάλη ανατροπή αφορά την εκλογή Δημάρχων και Περιφερειαρχών. Καθιερώνεται η εκλογή από την 1η Κυριακή εφόσον κάποιος συνδυασμός συγκεντρώσει ποσοστό 42%. Αν κανείς δεν πιάσει το όριο, ΔΕΝ θα υπάρχει επαναληπτική εκλογή (Β’ Γύρος) την επόμενη εβδομάδα. Αντίθετα, ενεργοποιείται το σύστημα της «Δεύτερης Προτίμησης» (Alternative Vote), όπου προσμετρώνται οι δεύτερες επιλογές των ψηφοφόρων των μικρότερων συνδυασμών μέχρι να αναδειχθεί νικητής. Στόχος είναι η μείωση κόστους και η άμεση συγκρότηση διοίκησης.
2. Σαρωτικές αλλαγές στον Πρωτογενή Τομέα – Τι σημαίνει για τη Βιστωνίδα Μια τεράστια τομή έρχεται στον Πρωτογενή Τομέα (Αγρότες – Ψαράδες) σε όλη την επικράτεια, η οποία όμως έχει ειδικό βάρος για την περιοχή μας, επηρεάζοντας άμεσα τους Αλιευτικούς Συνεταιρισμούς (όπως σε Βιστωνίδα, Πόρτο Λάγος και Κεραμωτή). Σύμφωνα με το «Τμήμα Γεωργικών Εκμεταλλεύσεων και Αλιείας» του νέου Κώδικα (σελ. 53 του σχεδίου), όλες οι κρίσιμες αποφάσεις συγκεντρώνονται πλέον στις Περιφέρειες ανά την Ελλάδα, οι οποίες αναλαμβάνουν:
- Την αδειοδότηση και τον έλεγχο λειτουργίας των μονάδων υδατοκαλλιέργειας.
- Τη μίσθωση υδάτινων εκτάσεων για ίδρυση ή επέκταση ιχθυοκαλλιεργειών.
- Την ίδρυση ιχθυόσκαλων. Πρακτικά, ο εκάστοτε Περιφερειάρχης καθίσταται ο απόλυτος ρυθμιστής της αναπτυξιακής πολιτικής στον κλάδο.
3. Διοικητικός «Σεισμός»: Αλλάζουν οι ΟΕΥ των Δήμων Την ίδια ώρα, οι Δήμοι της περιοχής (Ξάνθης, Αβδήρων, Τοπείρου, Μύκης) βρίσκονται μπροστά σε έναν διοικητικό «Γολγοθά». Το Μέρος Α, Κεφάλαιο Β του νέου Κώδικα επιβάλλει ουσιαστικά την υποχρεωτική αναθεώρηση των Οργανισμών Εσωτερικής Υπηρεσίας (ΟΕΥ). Μόλις ψηφιστεί ο νόμος, οι Δήμοι θα πρέπει να «ξαναγράψουν» τα οργανογράμματά τους για να δημιουργήσουν νέες υπηρεσίες, όπως:
- Ενίσχυση Τμήματος Πολιτικής Προστασίας (καθώς ο Δήμος αποκτά την αρμοδιότητα απόφασης εκκένωσης).
- Αναδιάρθρωση της Δημοτικής Αστυνομίας, η οποία αποκτά νέες ελεγκτικές εξουσίες (ΚΟΚ, γνήσιο υπογραφής).
4. Το Οριστικό Τέλος στο «Μπαλάκι» των Ευθυνών Ο νέος «Πίνακας Αρμοδιοτήτων» κωδικοποιεί ρητά το ποιος κάνει τι, εξαλείφοντας τις γκρίζες ζώνες του παρελθόντος:
- Πλημμύρες/Ρέματα: Ο καθαρισμός ποταμών και ρεμάτων χαρακτηρίζεται πλέον ρητά ως «Κρατική Αρμοδιότητα» που εκτελείται από την Περιφέρεια. Αυτό δεσμεύει το Κράτος για τη χρηματοδότηση και απαλλάσσει τους Δήμους από κάθε ευθύνη (πλην των φρεατίων ομβρίων).
- Πολιτική Προστασία: Κλειδώνει η αποκλειστική ευθύνη του Δήμου για την εντολή οργανωμένης απομάκρυνσης πολιτών (εκκένωση) σε τοπικό επίπεδο, αφαιρώντας κάθε ασάφεια για το «ποιος δίνει την εντολή».
- Αδέσποτα: Παρά τις πιέσεις της ΚΕΔΕ για μεταφορά της αρμοδιότητας, αυτή παραμένει και παγιώνεται στους Δήμους, χωρίς καμία εμπλοκή της Περιφέρειας.
5. Πότε χάνει την καρέκλα του ο Δήμαρχος (Αργία) Το νέο πλαίσιο προστατεύει τους αιρετούς από εύκολες διώξεις. Ένας αιρετός τίθεται σε αργία ΜΟΝΟ αν:
- Υπάρχει πρωτόδικη καταδίκη για κακούργημα.
- Υπάρχει τελεσίδικη καταδίκη για συγκεκριμένα αδικήματα (απιστία, απάτη).
- Υπάρξει προσωρινή κράτηση. Προσοχή: Η επιβολή περιοριστικών όρων (π.χ. απαγόρευση εξόδου από τη χώρα) ΔΕΝ οδηγεί σε αργία, επιτρέποντας στον αιρετό να ασκεί κανονικά τα καθήκοντά του.
6. Η «Παγίδα» των Κρατικών Αρμοδιοτήτων Το μεγάλο «αγκάθι» που εξετάζει τώρα το Γενικό Λογιστήριο είναι οι λεγόμενες «Κρατικές Αρμοδιότητες» (Πολεοδομία, Τροχαία, Ληξιαρχεία). Η ΚΕΔΕ πιέζει ώστε αυτές να συνοδεύονται από πλήρη κρατική χρηματοδότηση, κάτι που αποτελεί το τελευταίο σημείο τριβής πριν την κατάθεση στη Βουλή.