Σε κλίμα συγκίνησης τιμήθηκε η ιστορική επέτειος από τα θυρανοίξια του Ιερού Ναού της Παναγίας Θεοτόκου – Οι εκδηλώσεις, οι υψηλοί προσκεκλημένοι και η διαχρονική διαδρομή της Αρμενικής Κοινότητας στην περιοχή
Σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης και με την πρέπουσα λαμπρότητα, η Αρμενική Κοινότητα Ξάνθης εόρτασε το Σάββατο, 21 Μαρτίου 2026, την ιστορική επέτειο της συμπλήρωσης 100 χρόνων από τα θυρανοίξια της Ορθόδοξης Αρμενικής Εκκλησίας της Παναγίας Θεοτόκου. Η κορυφαία αυτή επέτειος αποτέλεσε ορόσημο για την περιοχή, αναδεικνύοντας τη διαχρονική παρουσία, την πολιτιστική κληρονομιά και τη ζωντανή συμβολή των Αρμενίων στην τοπική κοινωνία.
Η ιστορική διαδρομή και η καμπάνα της μνήμης
Η ιστορία του Ιερού Ναού είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την εγκατάσταση των Αρμενίων προσφύγων στην Ξάνθη. Το 1923, οι πρώτοι Αρμένιοι της πόλης προχώρησαν στην αγορά οικοπέδου επί της οδού Αγίου Ελευθερίου 54. Εκεί, με πίστη και όραμα, ανήγειραν την εκκλησία τους καθώς και ένα σχολείο, το οποίο λειτούργησε αδιάλειπτα έως τον πόλεμο του 1940.
Ιδιαίτερη ιστορική και συναισθηματική αξία φέρει η καμπάνα της εκκλησίας. Τοποθετημένη στη νότια πλευρά του ναού, μεταφέρθηκε από χωριό της Ανατολικής Θράκης και συνεχίζει να ηχεί εδώ και έναν ολόκληρο αιώνα, αποτελώντας το απόλυτο σύμβολο μνήμης, επιβίωσης και συνέχειας του αρμενικού λαού.
Επιστημονική προσέγγιση στο Αμφιθέατρο «Καραθεοδωρή»
Οι επετειακές εκδηλώσεις ξεκίνησαν με μια εμπεριστατωμένη ημερίδα στο Αμφιθέατρο «Καραθεοδωρή», στην Πανεπιστημιούπολη Κιμμερίων του ΔΠΘ, με επίκεντρο την ιστορία, την αρχιτεκτονική και τα ανεκτίμητα κειμήλια της αρμενικής παρουσίας.
Το κοινό είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει εξαιρετικές εισηγήσεις από διακεκριμένους επιστήμονες:
- Η κα Γαρυφαλλιά Θεοδωρίδου (Δρ. Λαογραφίας και Μεταδιδακτορική Ερευνήτρια του ΑΠΘ) ανέλυσε την ιστορική πορεία της Αρμενικής Κοινότητας Ξάνθης από τον 19ο έως τον 21ο αιώνα.
- Η κα Ειρήνη Τσετινέ (Υποψήφια Διδάκτωρ, Αρχιτέκτων – Αναστηλώτρια MSc) παρουσίασε την αρχιτεκτονική πορεία του Ιερού Ναού Παναγίας Θεοτόκου (1926–2026).
- Ο κ. Γεώργιος Τσιγάρας (Καθηγητής Ιστορίας της Βυζαντινής και Μεταβυζαντινής Τέχνης του ΔΠΘ) εστίασε στις φορητές εικόνες και τα κειμήλια του Ορθοδόξου Αρμενικού Ναού.
- Η κα Δήμητρα Λαζίδου (Συντηρήτρια Έργων Ζωγραφικής, Δρ. Τμήματος Χημικών Μηχανικών ΑΠΘ) ανέπτυξε τον ρόλο της κοινότητας ως θεματοφύλακα των ιερών κειμηλίων από γενιά σε γενιά.
Υψηλές παρουσίες και κατανυκτική Θεία Λειτουργία
Τις εκδηλώσεις τίμησαν με την παρουσία τους εξέχουσες προσωπικότητες. Ανάμεσά τους, ο Αρχιεπίσκοπος των εν Ελλάδι Ορθοδόξων Αρμενίων κ.κ. Σαχάκ Γεμισιάν, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ξάνθης και Περιθεωρίου κ.κ. Παντελεήμων, ο Αιδεσιμώτατος πάστορας της Αρμενικής Ευαγγελικής Εκκλησίας κ. Βικέν Τσολακιάν, εκπρόσωπος του Βουλευτή Ξάνθης κ. Σπύρου Τσιλιγγίρη και ο Δήμαρχος Ξάνθης κ. Στράτος Κοντός. Το «παρών» έδωσαν επίσης εκπρόσωποι των Ενόπλων Δυνάμεων, δημοτικοί και περιφερειακοί σύμβουλοι, καθώς και πλήθος φίλων και μελών της αρμενικής κοινότητας από την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και γειτονικούς νομούς.
Εξαιρετική Αρχιεπισκοπική Λειτουργία την Κυριακή
Το επετειακό διήμερο κορυφώθηκε την Κυριακή με την τέλεση Αρχιερατικής Θείας Λειτουργίας, χοροστατούντος του Αρχιεπισκόπου κ.κ. Σαχάκ Γεμισιάν και με την τιμητική παρουσία του Επισκόπου Πολυστύλου κ. Σωφρονίου.
Η ατμόσφαιρα έγινε ιδιαίτερα κατανυκτική χάρη στη συμμετοχή της Μικτής Αρμενικής Χορωδίας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Υπό τη διεύθυνση του ιερέα των αρμενικών κοινοτήτων ΑΜΘ, πατέρα Ντανιέλ Καλογλιάν, η χορωδία πλαισίωσε λειτουργικά την τελετή, κλείνοντας με τον πλέον συγκινητικό τρόπο τον εορτασμό αυτού του ιστορικού αιώνα.
