Από τον Φάρο της Γραμβούσας στον Κέδρο της Δονούσας: Μια ιστορία 502 σελίδων που ακροβατεί ανάμεσα στην αλήθεια και τον μύθο.
Με φόντο τις ταραγμένες θάλασσες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, το νέο βιβλίο του Κώστα Δικαίου «Στόχος Ωρίων» (Εκδόσεις Κύφαντα) προσφέρει μια διεισδυτική ματιά στην ελληνική ιστορία της Κατοχής. Μέσα από 502 σελίδες, το πλοίο «Ωρίων» μετατρέπεται σε έναν μικρόκοσμο εντάσεων, ηθικών διλημμάτων και ηρωισμού.
Το έργο, το οποίο προλογίζουν προσωπικότητες όπως ο συγγραφέας Πέτρος Μάρκαρης, ο επίτιμος Αρχηγός Στόλου Κωνσταντίνος Μαζαράκης-Αινιάν και ο Δήμαρχος Νάξου Δ. Λιανός, χωρίζεται σε 22 κεφάλαια. Αποτελεί ένα «ιστορικό μυθιστόρημα» με διπλή υπόσταση: την απόλυτη τεχνική ακρίβεια της ιστορίας του πλοίου και την παράλληλη αφήγηση της ελληνικής ιστορίας του 1940-44.
Ο «πυρήνας» της περιπέτειας
Η δράση επικεντρώνεται σε 39 ημέρες, από τον Σεπτέμβριο έως τον Οκτώβριο του 1944. Στον περιορισμένο χώρο ενός πλοίου μόλις 50 μέτρων, Έλληνες αντιστασιακοί και όμηροι συνυπάρχουν με τους Γερμανούς κατακτητές. Αυτή η αναγκαστική συμβίωση γεννά εκρηκτικές καταστάσεις και ηθικές συγκρούσεις που καθηλώνουν τον αναγνώστη.
Από την Ιστορία στον Μύθο
Ο «Ωρίων» δεν είναι ένα τυχαίο πλοίο. Το βιβλίο ακολουθεί την πορεία του:
- Την πρώτη επίθεση από ιταλικά αεροσκάφη στη Γραμβούσα το 1940.
- Την κατάσχεση από τους Γερμανούς και την ένταξή του στον κατοχικό στόλο.
- Την υπονόμευσή του από την ελληνική αντίσταση στον Πειραιά.
- Την τελική βύθιση από τη RAF στον Κέδρο της Δονούσας, λίγο πριν την Απελευθέρωση.
Χαρακτήρες με βάθος και ηθικά διλήμματα
Ο Κώστας Δικαίος πλάθει ήρωες που ενσαρκώνουν τις αντιθέσεις της εποχής. Ο πλοίαρχος Στρατής Πετρέλλης συγκρούεται με τον Ναζί αξιωματικό Χανς Φίσσκοφφ, ενώ ο επιστήμονας Δόκτωρ Σνάιντερ συμβολίζει την άρνηση της επιστήμης να υπηρετήσει το κακό. Από το πλήρωμα ξεχωρίζουν ο ασυρματιστής Μυλόπουλος με αναφορές στον Νίκο Καββαδία και ο λοστρόμος Ανέστογλου, φορέας της λαϊκής σοφίας της θάλασσας.
Η «Μικρο-ιστορία» της Δονούσας
Τα καταληκτικά κεφάλαια του βιβλίου εστιάζουν στην κοινωνική ζωή της Δονούσας. Περιγράφουν την καθημερινότητα μιας μικρής κοινότητας 300 ψυχών, που παρά τις στερήσεις της Κατοχής, διατήρησε την ανθρωπιά της μακριά από τη φρίκη των μεγάλων αστικών κέντρων.
Το βιβλίο «Στόχος Ωρίων» είναι ένα παλίμψηστο μνήμης και φαντασίας. Ο Κώστας Δικαίος καταφέρνει να μετατρέψει μερικά «παρατημένα μέταλλα» στον βυθό της Δονούσας σε μια ζωντανή, συγκλονιστική αφήγηση που τιμά την ελληνική ναυτική ιστορία και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
