Μόλις πέσει ο ήλιος και η ζέστη αρχίσει να υποχωρεί, η Ελλάδα αλλάζει πρόσωπο. Από τα ορεινά χωριά της Ηπείρου μέχρι τα νησιά του Αιγαίου και από τη Θράκη μέχρι την Κρήτη, οι πλατείες φωτίζονται, τα τραπέζια στρώνονται και οι πρώτες νότες δίνουν το σύνθημα: το πανηγύρι ξεκινά.
Το ελληνικό καλοκαίρι έχει τη δική του ξεχωριστή παράδοση
Σχεδόν κάθε χωριό γιορτάζει τον πολιούχο Άγιο του, ένα τοπικό έθιμο ή μια γιορτή αφιερωμένη στα προϊόντα και την ιστορία του τόπου. Οι κάτοικοι περιμένουν αυτή τη βραδιά όλο τον χρόνο και οι επισκέπτες γίνονται, έστω για λίγες ώρες, μια μεγάλη παρέα.
Στα πανηγύρια δεν υπάρχουν διακρίσεις. Δίπλα-δίπλα χορεύουν οι παππούδες που ξέρουν κάθε βήμα, οι νέοι που κρατούν ζωντανή την παράδοση, τα μικρά παιδιά που κάνουν τα πρώτα τους βήματα στον κύκλο και οι τουρίστες που προσπαθούν να ακολουθήσουν τον ρυθμό. Όλοι χωρούν στον ίδιο κύκλο.
Το κλαρίνο, η λύρα, η γκάιντα, το βιολί, το λαούτο και το νταούλι γίνονται η γλώσσα που ενώνει ανθρώπους διαφορετικών ηλικιών και τόπων. Ένα συρτό, ένα καλαματιανό, ένας ζωναράδικος, ένας πεντοζάλης ή ένας ικαριώτικος αρκούν για να γεμίσει η πλατεία χαμόγελα και χειροκροτήματα.
Το πανηγύρι, όμως, δεν είναι μόνο μουσική και χορός
Είναι οι παρέες που ξανασμίγουν, οι συγγενείς που επιστρέφουν στο χωριό, οι μυρωδιές από τα ψητά, το κρασί που γεμίζει τα ποτήρια, οι ιστορίες που λέγονται ξανά και ξανά και οι αναμνήσεις που δημιουργούνται για τις επόμενες γενιές.
Τα ελληνικά πανηγύρια παραμένουν ένας ζωντανός θεσμός. Είναι πολιτισμός, συλλογική μνήμη και μια υπενθύμιση ότι η χαρά μοιράζεται καλύτερα όταν οι άνθρωποι πιάνονται χέρι-χέρι.