Παρουσία πολιτικών, στρατιωτικών αρχών και κατοίκων τιμήθηκε η ιστορική θυσία του χωριού – Το χρονικό της τραγωδίας της 9ης Σεπτεμβρίου 1944
Με ιδιαίτερη συγκίνηση και τη συμμετοχή εκπροσώπων των τοπικών αρχών, κατοίκων και απογόνων πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου 2026 η επίσημη τελετή μνήμης στο Άνω Καρυόφυτο Ξάνθης. Η εκδήλωση διοργανώθηκε από την Περιφερειακή Ενότητα Ξάνθης για να τιμηθεί η θυσία των 38 αθώων κατοίκων που σφαγιάστηκαν από τα βουλγαρικά στρατεύματα κατοχής στις 9 Σεπτεμβρίου 1944.
Μετά τη Θεία Λειτουργία, τελέστηκε Τρισάγιο στο μνημείο του χωριού, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Ξάνθης και Περιθεωρίου κ. Παντελεήμονος. Στη συνέχεια, ο εφημέριος του Άνω Καρυοφύτου, π. Βασίλειος Βερβερίδης, παρουσίασε το ιστορικό χρονικό της τραγικής εκείνης ημέρας, αναφερόμενος παράλληλα στην παράλληλη προσφυγική εμπειρία των κατοίκων.
Τις εκδηλώσεις μνήμης τίμησαν με την παρουσία τους ο Βουλευτής Ξάνθης της ΝΔ Σπύρος Τσιλιγγίρης, η Αντιπεριφερειάρχης Ξάνθης Βασιλική Παυλακάκη, ο Αντιδήμαρχος Ξάνθης Μάριος Τσορμπατζίδης, ο εκπρόσωπος του Στρατηγού Διοικητή της Ανώτατης Στρατιωτικής Διοίκησης Θράκης (ΑΣΔΙΘ), Περιφερειακοί και Δημοτικοί σύμβουλοι, εκπρόσωποι των Σωμάτων Ασφαλείας, καθώς και πλήθος κόσμου.
Σε δήλωσή του, ο Βουλευτής Ξάνθης Σπύρος Τσιλιγγίρης υπογράμμισε τη σημασία της διατήρησης της ιστορικής μνήμης, σημειώνοντας πως η θυσία των συμπατριωτών μας αποτελεί διαρκές χρέος. «Ένας λαός που γνωρίζει και τιμά την Ιστορία του δεν επιτρέπει στη λήθη να σβήσει τις πιο δύσκολες σελίδες της. Το Καρυόφυτο, η Ξάνθη, η Θράκη και η Ελλάδα θυμούνται και τιμούν», ανέφερε μεταξύ άλλων.
Το χρονικό της σφαγής της 9ης Σεπτεμβρίου 1944
Τα ξημερώματα της 9ης Σεπτεμβρίου 1944, ενώ η απελευθέρωση πλησίαζε, Έλληνες αντάρτες εμφανίστηκαν έξω από το Καρυόφυτο. Στο χωριό στρατωνιζόταν βουλγαρικός λόχος, ο οποίος μόλις αντιλήφθηκε τους αντάρτες άνοιξε πυρ, με αποτέλεσμα η σύρραξη να γενικευτεί.
Οι κατοχικές δυνάμεις, θεωρώντας ότι περικυκλώθηκαν, άρχισαν να πυροβολούν αδιακρίτως γυναικόπαιδα και υπερήλικες. Με την άφιξη βουλγαρικών ενισχύσεων το μεσημέρι, οι αντάρτες υποχώρησαν στα βουνά μαζί με πολλούς κατοίκους. Οι εισβολείς προχώρησαν σε άγρια σφαγή όσων ανυπεράσπιστων αμάχων παρέμειναν στο χωριό, λεηλάτησαν τα σπίτια και στη συνέχεια πυρπόλησαν το Καρυόφυτο. Μεταξύ των θυμάτων ήταν και ο διορισμένος κατοχικός πρόεδρος του χωριού, Βασίλειος Καΐσεφ, τον οποίο εκτέλεσαν επειδή τους εκλιπαρούσε να χαρίσουν τη ζωή στους αμάχους.
Τα 38 αθώα θύματα της βουλγαρικής θηριωδίας:
- Αρβανιτίδης Δημήτριος (20 ετών)
- Βερβερίδης Αντώνιος (25 ετών)
- Βερβερίδης Χρήστος (65 ετών)
- Βουδούρης Γεώργιος (65 ετών)
- Βουδούρη Ευανθία (60 ετών)
- Βουλιάκης Παναγιώτης (72 ετών)
- Γιαβρίδου Βαρβάρα (22 ετών)
- Γιαντζουράκης Βασίλειος (50 ετών)
- Ζαχαρόπουλος Ξανθούλης (70 ετών)
- Ζαχαροπούλου Αικατερίνη (68 ετών)
- Καΐσωφ Βασίλειος (50 ετών)
- Καραβασόπουλος Γεώργιος (50 ετών)
- Καραβασοπούλου Αναστασία (45 ετών)
- Καραβασοπούλου Ευτέρπη (17 ετών)
- Καραβασοπούλου Κυριακή (13 ετών)
- Καραβασοπούλου Ειρήνη (12 ετών)
- Καραμπατζάκης Θεόφιλος (75 ετών)
- Μακρίδης Πολυχρόνης (50 ετών)
- Μανιάκης Ανδρέας (25 ετών)
- Μούρθος Ιωάννης (65 ετών)
- Μούρθου Μαρία (60 ετών)
- Νεοχωρίτου Ευανθία (42 ετών)
- Νεοχωρίτου Σύρμω (14 ετών)
- Νεοχωρίτου Κατίνα (12 ετών)
- Νεοχωρίτου Ανθούλα (11 ετών)
- Πασχάλη Αναστασία (50 ετών)
- Πασχάλης Ιορδάνης (70 ετών)
- Πασχάλη Ευανθία (68 ετών)
- Πασχάλη Φωτεινή (25 ετών)
- Πασχάλη Δέσποινα (20 ετών)
- Πρωτοψάλτη Σουλτάνα (35 ετών)
- Σταθελόπουλος Χρήστος (60 ετών)
- Σταθελοπούλου Θεοδώρα (58 ετών)
- Τσικόπουλος Ιωάννης (33 ετών)
- Τσικοπούλου Αννούλα (1 έτους)
